MB, döviz cinsi zorunlu karşılıklardaki indirim ve rekor döviz satım ihalesiyle TL’de yükselen tansiyonu düşürken, TL yükümlülükleri adımıyla rezerv endişesini yatıştırdı
Euro Bölgesi borç sorunu etkisiyle önceki gün 1.9020 liraya kadar çıkan dolara Merkez Bankası’ndan müdahale geldi. Merkez Bankası’nın dün art arda açıkladığı önlemlerin etkisiyle güne 1.88 liradan başlayan dolar 1.86 liraya kadar geriledi.
Merkez Bankası dün ilk olarak yabancı para zorunlu karşılık oranlarında indirime gittiğini açıkladı. Ardından 1.3 milyar dolarlık döviz satım ihalesi açacağını duyurdu. Bu açıklamalarla Merkez Bankası’nın brüt 85.5 milyar dolar civarında olan döviz rezervinin 80-82 milyar dolara gerileyeceği belirtilirken, Merkez’den üçüncü bir hamle geldi. Merkez, TL yükümlülükler için zorunlu karşılıkların yabancı para olarak tutulabilecek kısmına ilişkin sınırı yüzde 10’dan yüzde 20’ye yükseltti. Açıklamada, bu adımla rezervin 3.6 milyar dolar artacağı belirtildi.
Piyasaya 1.3 milyar dolar
Merkez Bankası, piyasaya döviz likiditesi sağlamak ve bankacılık sisteminin yabancı para yükümlülüklerinin vadelerinin uzamasını teşvik etmek amacıyla yabancı para zorunlu karşılık oranlarında indirime gittiğini açıkladı. Merkez Bankası’nın değişiklikleri şöyle:
“Vadesiz, ihbarlı DTH, yabancı para özel cari hesap ile 1 yıla kadar vadeli DTH’da zorunlu karşılık yüzde 11.5’ten yüzde 11’e indirildi. 1 yıl ve daha uzun vadeli DTH, yabancı para katılma hesapları, birikimli DTH ve YP katılma hesapları ZK’ları yüzde 9.5’ten yüzde 9’a indirildi. 1 yıla kadar vadeli diğer yükümlülüklerde ZK yüzde 11.5’ten yüzde 11’e çekildi. 3 yıla kadar vadeli diğer yükümlülüklerde ZK yüzde 9.5’ten yüzde 9’a indirildi. 3 yıldan uzun vadeli diğer yükümlülüklerde ZK yüzde 8.5’ten yüzde 6’ya düşürüldü.”
Açıklamada, bu kararla piyasaya yaklaşık 1.3 milyar dolar likidite sağlanacağı belirtilirken, “Değişiklikler 30 Eylül tarihli yükümlülük cetvelinden itibaren geçerli olacak. Yeni oranlar üzerinden hesaplanan zorunlu karşılıklar 14 Ekim tarihi itibarıyla tesis edilmeye başlanacak” denildi.
En yüksek tutarlı ihale
Merkez Bankası’nın dün piyasaya ikinci müdahalesi, 1 milyar 350 milyon dolarla bugüne kadarki en yüksek tutarlı döviz satış ihalesi açması oldu. Merkez, ihalede 750 milyon dolarlık satış yaparken, ihaleye 1.832 milyon dolarlık teklif geldi. Merkez Bankası’nın döviz satım ihalelerine başladığı 5 Ağustos’tan bu yana sattığı tutar ise 3.97 milyar dolara ulaştı.
Merkez Bankası döviz rezervlerini tüketmemek için direkt müdahaleyle döviz satışı yapmıyor. Merkez Bankası yaptığı açıklamada, gerekli gördüğü günlerde yüksek miktarlı döviz satım ihaleleri yoluyla piyasaya döviz likiditesi sağlamaya devam edebileceğini açıkladı.
Rezerve 3.6 milyar dolar
Merkez’in üçüncü adımı ise TL yükümlülükleri için tesis edilmesi gereken zorunlu karşılıkların yabancı para olarak tutulabilecek kısmına ilişkin üst sınırı yüzde 10’dan yüzde 20’ye yükseltmek oldu. Açıklamada bu adımın, bankacılık sisteminin TL likidite ihtiyacını daha kalıcı bir yöntemle ve daha düşük bir maliyetle karşılayabilmesi ve aynı zamanda bankanın döviz rezervlerinin desteklenmesi amacıyla yapıldığı belirtildi.
Sözkonusu imkanın tamamının kullanılması halinde döviz rezervinin 3.6 milyar dolar artacağı ifade edildi.
1-Merkez Bankası, yabancı para zorunlu karşılık oranlarında indirime gitti. Böylece, piyasaya 1.3 milyar dolarlık likidite sağlanacak.
2-1.3 milyar dolarlık döviz satım ihalesi açtı. İhaleye 1.8 milyar dolarlık teklif geldi, ancak Merkez, talebin yüzde 40’ını karşılayarak 750 milyon dolarlık satış yaptı.
3- TL yükümlülükler için zorunlu karşılıkların yabancı para olarak tutulabilecek kısmına ilişkin üst sınırı % 20’ye yükseltti. Böylece rezerv 3.6 milyar dolar artacak.
Tufan Cömert Garanti Yatırım Stratejisti
‘Dolar/TL 1.85-1.90 aralığında dalgalanır’
“Merkez Bankası, TL yükümlülükler için tesis edilmesi gereken zorunlu karşılıkların yabancı para olarak tutulabilecek kısmına ilişkin üst sınırı yüzde 10’dan 20’ye yükseltti. Söz konusu imkânın tamamının kullanılması halinde TCMB rezervleri 3.6 milyar dolar artacak. Merkez’in yabancı para zorunlu karşıları indirmesiyle rezervlere ilişkin kaygılarımız vardı. Bu adım ile rezervlerde görülen azalma telafi edilmiş olacak. Ancak, döviz satış ihalesi sonrasında yapılan açıklamada MB, gerekirse daha yüklü miktarlarda döviz satmaya devam edeceğini belirtiyor. Yani bu son adımı, daha agresif döviz satışı için hazırlık olarak görmek gerekiyor. Kısa vadede bu adımlar TL’yi desteklemeye devam edecektir. Dış piyasalara bağlı olarak Dolar/TL kurunun 1.85-1.90 aralığında dalgalanması beklenebilir, ancak TL’de döviz sepeti bazında sınırlı da olsa değer kazancı bekliyoruz.”
Hakan Tezcan Yatırım Finansman Araştırma Müdür Yardımcısı
‘Zorunlu karşılık kararı bankaları olumlu etkİler’
“TCMB’nin zorunlu karşılıklarla ilgili kararı bankalar ve endeks üzerinde olumlu bir etkisi oldu. Endeksin 58 bin seviyesinde kalması çok önemli. Bunun üzerinde kalırsa, endeks yükseliş potansiyelini sürdürecek. Bu noktada, TCMB’nin zorunlu karşılıklarla ilgili kararı da dolar kurundaki yükselişi hafif frenledi.”