USD – TL Paritesi Genel Analizi

“USD/TL nereye…?
*$/TL’de 2011 yılında yaşanan yükselişte, cari açığa ilişkin
endişeler, küresel risk iştahının azalmasılunan kurumların borçlarını kapatmak için döviz talep etmeleri
etkili oldu.
*Özel sektörün yurtdışından sağladığı döviz cinsinden kredi
borcunun bir yıl içerisinde ödemesi gereken miktarı Ekim 2011
itibariyle 63,8 milyar $.
*$/TL, deki yükseliş, yılın son ayında hızlanırken, kur Aralık’ta
ortalama 1,8730 ile ilk 11 aydaki ortalamasının (1,6620) %13 üzerinde
seyretti. Aralık ayının son gününde ise 1,9250 ile tarihinin en yüksek
seviyelerini gördü (Grafik 1). Nitekim özel sektörün yurtdışından
sağladığı kredilerin ödemesinin aylık kırılımlarına bakıldığında,
Aralık’11’de 4,9 milyar $ ile yüklü bir döviz kredisi ödemesi olduğu
görülüyor (Grafik 2).
*TCMB’nin 1,9250 seviyelerinde doğrudan ve yüksek tutarlı döviz
satım yönündeki müdahalesi sonucunda kur yılı 1,89’dan tamamlamıştı.
Kur yeni yılda TCMB’nin satışlarını sürdürmesinin ve dolar talebinin
bir miktar azalmasının etkisiyle düşüşünü sürdürerek 1,85
seviyelerinden işlem görüyor.
*2012 yılının ilk 10 ayında, özellikle Mart ayında 7 milyar $ ve
Eylül ayında 6,4 milyar $ ile yüklü özel sektör döviz borcu ödemeleri
olduğu dikkat çekiyor. Dolayısıyla bu aylarda döviz talebinin artarak
kurlar üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturması olası.
*Ancak özel sektör, vadesi gelen yurtdışı borçları için yeniden
borçlanmakta güçlük çekmiyor: 2011 yılının ilk 11 ayında borç çevirme
(roll-over) oranı %132 ile yüksek 2009’da da bu oran ancak %73
seviyesine kadar gerilemişti.
*Ayrıca, TCMB’nin yayınladığı uluslararası yatırım pozisyonuna
göre özel sektörün yurtdışında döviz cinsinden tuttuğu likit
sayılabilecek varlıklar (bono ve efektif ve mevduat) 42 milyar dolar.
*TCMB’nin döviz rezervleri azalış gösteriyor: Temmuz ayında 9n rezervler, 6 Ocak 2012 haftası itibariyle
87,8 milyar $’a geriledi.
*TCMB verilerine göre Kasım 2011 itibariyle, izleyen 12 ay için
dış yükümlülüklerin toplamı 51 milyar $. Bunun 18 milyar $’ı önceden
belirlenmiş net çıkışlar* ve 32,7 milyar $’ı ise şarta bağlı
çıkışlar** olarak kategorize edilmiş. Şarta bağlı net çıkışlar
kaleminin altında, ticari bankaların TCMB’de tuttukları döviz ve altın
cinsinden zorunlu mevduat karşılıkları da bulunuyor.
*Türkiye’nin cari açığı, dış ticaret dengesindeki iyileşmeye
paralel olarak gerilemeye başladı. 2012’de ekonomideki yavaşlama ile
cari dengedeki iyileşmenin sürmesi ve açığın yıllık 65 milyar $’a
kadar gerilemesi olası (2011 Kasım yıllıklandırılmış: 77,8 milyar $).
Dolayısıyla kur üzerindeki baskı bir miktar azalacaktır.
*2012 yılının ilk yarısında Avrupa’da yüklü kamu borç ödemeleri,
bankaların sermayelendirilmesi vb. riskler mevcut. Ayrıca jeopolitik
belirsizlikler de söz konusu. Bu risklere ilişkin tansiyonun
yükselmesi, global risk alma iştahını bozarak tüm gelişmekte olan
ülkelerin para birimleri ile birlikte TL’yi de olumsuz etkiler. Bu
risk unsurlarının azalması ve/veya ABD’den olası bir yeni parasal
genişleme programı gelmesi halinde ise TL’nin 2011 yılındaki
kayıplarlasılığını yüksek görmekteyiz.”